LATE BLIGHT

Masiibada Baradhada iyo Tamaandhada

🔍 Waa maxay Late Blight?

Late Blight waa cudur aad u degdeg badan oo ay keento maadada u eg fangaska ee *Phytophthora infestans*. Waa cudurkii sababay macaluushii weynayd ee Baradhada ee Ireland. Wuxuu baabi'iyaa dhammaan qaybaha geedka: caleemaha, jiridda, iyo miraha.

1. Calaamadaha lagu Garto

Si ka duwan Early Blight, kan ma laha wareegyo bartilmaameed ah ee Calaamaduhu waa kuwo in ay biyo-galeen u eg (water-soaked).

⚠️ Calaamadda muhiimka ah: Marka hawadu qoyan tahay, waxaad ku arki doontaa "caaryo" cad (white fuzzy growth) oo ka soo baxaysa dhabarka caleenta, gaar ahaan hareeraha nabarka madow.

2. Waxyeellada Midhaha iyo Baradhada

Tamaandhada:

Midhuhu waxay yeeshaan nabaro bunni ah oo adag (mahogany-colored), kuwaas oo u muuqda kuwo "la gubay" gudahana ka qudhmay.

Baradhada:

Baradhada dhulka hoostiisa ku jirta waxay yeelataa qudhun midabkiisu u dhexeeyo casaan iyo bunni. Haddii mid keliya qudhunto, dhammaan baradhada kaydka ku jirta ayay qaadsiin kartaa.

3. Meertada iyo Jawiga

Cudurkani wuxuu u baahan yahay jawi gaar ah si uu masiibo u noqdo:

**The 10-10 Rule:** Haddii heerkulku yahay inta u dhaxaysa 10°C ilaa 25°C, qoyaankuna uu ka badan yahay 90% muddo 10 saacadood ah, cudurku wuxuu ku dilaacaa xawaare cajiib ah.

Abuurka jiran (sporangia) waxaa qaada dabaysha iyo biyaha. Waxay ku "dabaalan" karaan dhibcaha biyaha ee caleenta dushooda si ay u galaan unugyada geedka.

4. Xakamaynta iyo Daaweynta

Maaddada Nooca Xilliga la isticmaalo
Copper-based (Kocide) Contact Ka hortag joogto ah
Mancozeb / Chlorothalonil Contact Intaan cudurku dilaacin
Metalaxyl / Mefenoxam Systemic Marka cudurku bilow yahay
Propamocarb Systemic Daaweyn xooggan
Feejignaan: *Phytophthora* waxay si dhakhso ah u yeelataa adkaysi. Weligaa hal nooc oo sun ah ha u isticmaalin si xiriir ah; kala beddel (rotate).

GUNAANAD

Late Blight ma aha cudur la dhayalsado. Haddii aad beertaada ku aragto geed uu haleelay, si dhakhso ah u rujis, ku rid bac, oo ka fogee beerta ama gub. Ha ku dhex tuurin haraaga beerta (compost) waayo abuurka fangasku wuxuu ku noolaan karaa geedka la rujiyey.

DHAMAAD

Diyaariye: Elmi24academy